รู้หรือไหมว่า ตลอดช่วงอายุการใช้งาน ศักยภาพในการผลิตไฟฟ้าของแผงโซล่าเซลล์อาจลดลงราวร้อยละ 20 ในช่วง 10-12 ปีแรก โดยประสิทธิภาพจะลดลงสูงสุดที่ประมาณร้อยละ 10 และร้อยละ 20 เมื่อใช้งานไป 25 ปี ซึ่งตัวเลขนี้ได้รับการยืนยันจากผู้ผลิตส่วนใหญ่ แต่จากประสบการณ์จริงพบว่า ประสิทธิภาพของแผงโซล่าเซลล์จะลดลงเพียงร้อยละ 6-8 เมื่อใช้งานไป 25 ปี เท่ากับว่าการใช้งานของแผงโซล่าเซลล์จึงอาจนานกว่าที่ประมาณการไว้ อย่างไรก็ดี ยังคงมีประเด็นกังวลที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิตแผงโซล่าเซลล์ และในบทความนี้ทาง at once เราจะมาเล่าเรื่องวัฏจักรชีวิตของแผงโซล่าเซลล์อย่างคร่าวๆ เพื่อคลายข้อกังวลของใครหลายๆ คน
วัฏจักรชีวิตของแผงโซล่าเซลล์
1.การผลิตแผงโซล่าเซลล์
เป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและต้องใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย โดยเริ่มจากขั้นตอนแรก คือ การผลิตแผงโซล่าเซลล์ โดยใช้วัสดุที่มีคุณสมบัติที่จะแปลงพลังงานจากแสงอาทิตย์เป็นไฟฟ้า ซึ่งมักจะใช้ซิลิคอนเป็นวัสดุหลัก เนื่องจากมีคุณสมบัติที่ดีในการแปลงพลังงานจากแสงอาทิตย์เป็นไฟฟ้าได้ดี เช่น ซิลิโคน ซึ่งถูกตัดเป็นแผ่นและผ่านกระบวนการเชื่อมต่อเป็นแผงโซล่าเซลล์ ประกอบด้วยขั้นตอนต่อไปนี้
- ผลิตซิลิคอน - ซิลิคอนถูกผลิตโดยการละลายซิลิกาและผสมกับวัสดุอื่น จากนั้นนำไปเจือจาง เพื่อกำจัดสารอื่นๆที่ไม่ต้องการออก และผลิตเป็นแผ่นซิลิคอน
- ตัดแผ่นซิลิคอน - แผ่นซิลิคอนจะถูกตัดเป็นชิ้นๆ เพื่อนำไปใช้ในการผลิตแผงโซล่าเซลล์
- การผลิตแผงโซล่าเซลล์ - แผงโซล่าเซลล์ ผลิตโดยการนำชิ้นซิลิคอนมาเชื่อมต่อกัน และจัดเรียงให้มีการสร้างเข้ากันเป็นแผงโซล่าเซลล์ โดยทำการทดสอบคุณสมบัติเช่นความไวต่อแสง และความพร้อมใช้งาน
- การแต่งแต้มแผงโซล่าเซลล์ – แผงโซล่าเซลล์สามารถถูกแต่งแต้ม เพื่อต้องการที่จะเพิ่มประสิทธิภาพในการสะสมพลังงานแสงอาทิตย์ การแต่งแต้มแผงโซล่าเซลล์สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการสะสมพลังงานได้
2.การติดตั้งแผงโซล่าเซลล์
แผงโซล่าเซลล์จะติดตั้งบนหลังคาหรือพื้นที่ที่มีแสงอาทิตย์เข้าถึงได้ดี เช่น บนหลังคาบ้าน หรือบนพื้นดินบนที่ติดตั้งเป็นเครื่องผลิตไฟฟ้าแสงอาทิตย์ โดยการเลือกตำแหน่งการติดตั้งที่เหมาะสม การวางแผนการติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ให้เหมาะสม การตรวจสอบระบบไฟฟ้า การติดตั้งโครงสร้างรองรับแผงโซล่าเซลล์ และการติดตั้งระบบอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องอื่นๆ เพื่อให้ระบบงานได้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย ซึ่งเป็นกระบวนการที่ต้องมีความระมัดระวังและคำนึงถึงปัจจัยหลายอย่าง ประกอบด้วยขั้นตอนต่อไปนี้
- การวิเคราะห์และวางแผน - เพื่อให้ได้ความเหมาะสมของตำแหน่งการติดตั้ง การวิเคราะห์แสงและอุณหภูมิของสภาพอากาศ เพื่อให้แน่ใจว่าระบบจะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีการใช้พื้นที่เต็มประสิทธิภาพ
- การตรวจสอบระบบไฟฟ้า - เพื่อให้แน่ใจว่าระบบไฟฟ้าที่จะใช้กับแผงโซล่าเซลล์มีความปลอดภัยและเหมาะสม
- การติดตั้งโครงสร้างรองรับแผงโซล่าเซลล์ – การติดตั้งโครงสร้างรองรับแสงอาทิตย์ตลอดวัน โดยพื้นที่ให้เหมาะสม ไม่มีความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม และต้องเป็นพื้นที่ที่รองรับน้ำหนักและแรงกดที่แผงโซล่าเซลล์
3.การแปลงพลังงาน
เมื่อแผงโซล่าเซลล์ได้รับแสงอาทิตย์ จะเกิดกระแสไฟฟ้าขึ้นในแผงโซล่าเซลล์ ซึ่งมีขั้วบวกและขั้วลบที่ต่ออยู่ แล้วกระแสไฟฟ้านี้จะถูกส่งไปยังอุปกรณ์ที่ใช้ไฟฟ้า ส่วนนี้ก็จะใช้ในการจ่ายไปยังบ้านหรืออุปกรณ์ที่ต้องการ เช่น แบตเตอรี่เพื่อเก็บพลังงานไว้ หรือถูกนำไปใช้งานทันที โดยระบบแปลงพลังงานจะต้องมีอินเวอร์เตอร์ เพื่อแปลงกระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรี่หรือจากแผงโซล่าเซลล์ให้กลายเป็นไฟฟ้าสลับได้ (AC) ซึ่งเป็นรูปแบบของไฟฟ้าที่ใช้งานในบ้านและอุตสาหกรรมได้ทั่วไป
4.การจัดการและบำรุงรักษา
กระบวนการนี้เป็นสิ่งที่สำคัญเพื่อให้แผงโซล่าเซลล์สามารถทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและยืนหยัดได้ในระยะยาว ดังนั้น การดูแลแผงโซล่าเซลล์ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนและเกณฑ์ที่ถูกต้อง ดังนี้
- ตรวจสอบสถานะแผงโซล่าเซลล์ - เพื่อตรวจสอบว่ามีการทำงานผิดปกติหรือไม่ และสังเกตว่ามีอุปสรรคหรือไม่ เช่น มีความหนาแน่นของฝุ่นที่ปกคลุมอยู่บนแผงหรือไม่ โดยควรทำการตรวจสอบอย่างน้อย 1-2 ครั้งต่อปี
- ล้างแผงโซล่าเซลล์ - เพื่อลดความหนาแน่นของฝุ่นหรือสิ่งสกปรกอื่นๆ ที่เกาะอยู่บนแผง เพื่อให้แผงได้รับแสงแดดได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ โดยควรทำการล้างแผงอย่างน้อย 1-2 ครั้งต่อปี
- ตรวจสอบสถานะอุปกรณ์และสายส่งไฟ – เพื่อให้แผงโซล่าเซลล์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและประหยัดพลังงาน
ดังนั้น หากดูแลรักษาแผงโซล่าเซลล์ให้มีประสิทธิภาพดังเดิม จึงมองว่าการใช้งานอาจมากกว่า 30-40 ปี และยังคงสามารถทำงานได้หลังจากนั้นแม้ว่าประสิทธิภาพจะลดลงก็ตาม ดังนั้น เมื่อโซล่าเซลล์ที่หมดอายุการใช้งานถูกจำแนกให้เป็น “กากของเสีย” ในกรณีของสหภาพยุโรป แผงโซล่าเซลล์ที่หมดอายุการใช้งานเป็น “ขยะอิเล็กทรอนิกส์ (e-waste)” ภายใต้ กฎหมายการจัดการซากผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า (Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE) Directive)
แนะนำบริษัทที่ให้บริการเกี่ยวกับโซล่าเซลล์
ที่มา: www.greenpeace.org
