จ้างแรงงานต่างชาติต้องรู้อะไรบ้าง? คู่มือจัดการ Visa & Work Permit ปี 2026 ให้ถูกกฎหมาย 100%

ทำไมการจัดการ Visa & Work Permit ถึงสำคัญ?

ในยุคที่ธุรกิจไทยขยายตัวและมีความต้องการแรงงานต่างชาติเพิ่มขึ้น การจ้างแรงงานต่างด้าวอย่างถูกกฎหมายจึงไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่เป็นความรับผิดชอบของนายจ้างทุกราย พระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 กำหนดชัดเจนว่า ลูกจ้างต่างชาติทุกคนต้องมีวีซ่าที่ถูกประเภทและใบอนุญาตทำงานก่อนเริ่มงาน หากฝ่าฝืน ทั้งนายจ้างและลูกจ้างต่างมีความผิดทางกฎหมาย

ขั้นตอนการจ้างแรงงานต่างด้าวอย่างถูกต้อง

ขั้นตอนที่ 1 คัดเลือกและตรวจสอบคุณสมบัติ

ก่อนยื่นเอกสารใด ๆ นายจ้างต้องยืนยันว่าตำแหน่งงานนั้นไม่อยู่ในบัญชีอาชีพสงวนสำหรับคนไทย และผู้สมัครมีวุฒิการศึกษาหรือประสบการณ์ที่ตรงตามข้อกำหนด ควรตรวจสอบบัญชีอาชีพสงวนล่าสุดกับกรมการจัดหางาน เนื่องจากรายการอาจมีการปรับปรุง

ขั้นตอนที่ 2 การขอ Visa ประเภท Non-Immigrant (B)

ลูกจ้างต่างชาติต้องยื่นขอ Non-Immigrant Visa ประเภท B (ธุรกิจ/ทำงาน) ณ สถานทูตไทยในประเทศตนเองก่อนเดินทางเข้าไทย วีซ่านี้มีอายุ 90 วัน และสามารถต่ออายุได้ภายในประเทศ ในบางกรณีอาจขอ Visa on Arrival แล้วเปลี่ยนประเภทวีซ่าในไทยได้ แต่ควรตรวจสอบเงื่อนไขกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองก่อน

ขั้นตอนที่ 3 การขอใบอนุญาตทำงาน (Work Permit)

เมื่อลูกจ้างเดินทางเข้าไทยและถือ Non-B Visa แล้ว นายจ้างและลูกจ้างต้องยื่นขอใบอนุญาตทำงาน หรือ Work Permit ร่วมกันที่กรมการจัดหางานหรือสาขาในพื้นที่ กระบวนการนี้ใช้เวลาประมาณ 5–7 วันทำการ และลูกจ้างต้องไม่เริ่มทำงานจนกว่าจะได้รับใบอนุญาตฉบับจริง

เอกสารสำคัญที่ต้องเตรียม

เอกสารแบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย ดังนี้

ฝ่ายนายจ้าง

• หนังสือรับรองบริษัท (ไม่เกิน 3 เดือน)

• บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น

• ทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20)

• แผนที่ที่ตั้งสถานประกอบการ

• หนังสือมอบอำนาจ (กรณีตัวแทนยื่น)

ฝ่ายลูกจ้างต่างชาติ

• หนังสือเดินทาง (มีอายุเหลือ ≥ 1 ปี)

• รูปถ่าย 3×4 ซม. (3 รูป)

• วุฒิการศึกษา / ประกาศนียบัตร

• ใบรับรองแพทย์ (ไม่เกิน 30 วัน)

• สัญญาจ้างงาน

หมายเหตุสำคัญ

รายการเอกสารอาจแตกต่างกันตามประเภทธุรกิจและสัญชาติของลูกจ้าง ควรตรวจสอบเพิ่มเติมกับกรมการจัดหางาน หรือสายด่วน 1694 ก่อนยื่นเอกสาร

การต่อวีซ่าทำงานและ Work Permit

ทั้ง Non-B Visa และ Work Permit มีอายุ 1 ปี และต้องต่ออายุก่อนหมดอายุ โดยทั่วไปควรดำเนินการล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน การต่อวีซ่าทำงานยื่นที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ส่วนการต่อ Work Permit ยื่นที่กรมการจัดหางาน ทั้งสองกระบวนการต้องทำให้เสร็จก่อนวันหมดอายุเสมอ เพราะหากขาดอายุแม้เพียงวันเดียว ลูกจ้างจะไม่มีสิทธิ์ทำงานตามกฎหมาย

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ให้ลูกจ้างเริ่มทำงานก่อนได้รับ Work Permit ผิดกฎหมายทันที แม้อยู่ระหว่างรอผลการพิจารณา

• ใช้วีซ่าผิดประเภท เช่น ทำงานด้วยวีซ่าท่องเที่ยว (TR) หรือ Visa on Arrival ถือเป็นการทำงานผิดกฎหมาย

• เปลี่ยนตำแหน่งงานหรือนายจ้างโดยไม่แจ้ง Work Permit ผูกกับนายจ้างและตำแหน่งงาน ต้องยื่นขอเปลี่ยนแปลงทุกครั้ง

• ปล่อยให้เอกสารหมดอายุโดยไม่ต่ออายุ แม้แค่ 1 วัน ถือว่าทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต

• ไม่แจ้งการเข้า-ออกงานกับกรมการจัดหางาน นายจ้างมีหน้าที่แจ้งภายใน 15 วัน เมื่อรับหรือสิ้นสุดจ้างแรงงานต่างชาติ

การจ้างแรงงานต่างชาติถูกกฎหมายนั้นไม่ซับซ้อน หากวางระบบตั้งแต่ต้น สิ่งสำคัญคือ ลำดับขั้นตอนต้องถูกต้อง วีซ่าก่อน ใบอนุญาตก่อน จึงเริ่มงานได้ และต้องติดตามวันหมดอายุอย่างสม่ำเสมอ หากไม่มั่นใจในขั้นตอนใด ควรตรวจสอบเพิ่มเติมกับกรมการจัดหางานหรือที่ปรึกษากฎหมายแรงงาน เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจในระยะยาว